Salamandra is een familie van grote taalmodellen met open gewichten, ontwikkeld door de afdeling Language Technologies van het Barcelona Supercomputing Center (BSC-LT). De basismodellen omvatten 35 Europese talen en programmeercode, met extra nadruk op de Spaanse co-officiële talen. Ze worden op Hugging Face gepubliceerd als basis-, instructie-, gekwantiseerde en vertaalvarianten; de ALIA-modellen komen uit een door de Spaanse overheid gefinancierd project. Organisaties kunnen de gewichten downloaden en op eigen infrastructuur draaien of verder trainen.
Het basismodel salamandra-7b is uitgebracht onder de Apache 2.0-licentie. Het BSC is een publiek consortium met zetel in Barcelona, zonder niet-Europese moederonderneming. Omdat de gewichten als bestanden worden verspreid, is er bij lokaal gebruik geen gehoste dienst van de uitgever betrokken; hosting en gegevensbescherming blijven bij de organisatie zelf. Voor een Europese organisatie vormen de modellen een in de EU ontwikkeld alternatief voor propriëtaire taalmodel-API's die in de Verenigde Staten worden gehost, al moet de organisatie de infrastructuur zelf beheren.